Trap

Ef það er eitthvað sem má taka frá vinsælum Trap, þá mætti segja að þær skrifist hálfpartinn á M. Night Shyamalan, en á annan veg er eitt hreinlega löngu orðið ljóst og þar skal ég taka algjörlega undir; Mikið helvíti er gaman að fá Josh Hartnett aftur í svona spriklandi góðan gír. Eða bara fá hann aftur, punktur.

Það má vissulega deila um það hvort Hartnett hafi horfið eður ei (og það er alltaf gott tilefni til þess að vísa sem flestum á að tékka á þáttunum Penny Dreadful) en hvað burðarrullu varðar er söknuðurinn ekki óskiljanlegur. Því einhvers staðar á bak við fjallmyndarlegu, pírðu augun leynist einhver nærvera og útgeislun sem kamerunni tekst þokkalega að fanga. Það er þó allavega jákvætt að hún gerir það þar sem Trap er öll byggð í kringum Hartnett og þær stillingar sem hann býr yfir. Hann er í rétt um bil öllum senum og oftar en ekki dásamlega yfirdrifinn og víraður í bullandi nærmyndum. Þegar gjörsamlega allt er ofantalið, þá er þetta myndin hans Hartnetts sem honum tekst makalaust vel að bera uppi á afþreyingarleveli.

Afþreying er kjarnaorðið hér á bæ þar sem Trap er fyrst og fremst beinskeyttur spennutryllir með bráðaofnæmi fyrir lógík og almennri skynsemi. Til þess að rúlla með þessari kexrugluðu atburðarás þarf allverulega að skilja heilann eftir við klósettdyrnar fyrir glápið. Það sem síðan eykur brenglunina og hlægilega brjálæðið er sú tilhugsun að Shyamalan hefur trúlega ætlað sér að taka framvinduna nokkuð alvarlega – enn eina ferðina ómeðvitaður um það hversu útúrmjakaður á sinni eigin paródíusultu hann er orðinn. Á hinn bóginn einkennist Trap af kosti sem er sjaldan tengdur við þennan kvikmyndagerðarmann; myndin hefur gegnumgangandi púls og heldur athygli með því að drolla sem minnst með vitleysuna. Það er eins og maðurinn hafi skyndilega einn morguninn vaknað og hugsað með sér: „Hvernig fer ég best að því að minnka tilgerð mína í dag?“

Keyrsla þessi, í bland við manískan Hartnett og býsna frískandi vinkil á grunnhugmyndina, tryggir sjálfsagt einhverja skemmtilegustu Shyamalan-mynd í áraraðir (sennilega síðan, hvað, Lady in the Water??), án þess að hún marki endilega mikinn uppvöxt í gæðum fyrir kauða. En Shyamalan hefur svo sem verið nægilega lengi fastur í þeim spíral að gera eingöngu lélegar myndir með stórum pælingum (Split, Glass, Old, Knock at the Cabin o.fl.) að einhvern tímann hlaut hann að skipta um takt.

Plottið er í grunninn þægilega einfalt. Faðir nokkur að nafni Cooper (Hartnett) fer með unglingsdóttur sína á tónleika hjá söngstjörnunni Lady Raven í pökkuðum sal af öskrandi gelgjum. Eitthvað er annars bogið við aðstæðurnar í tónleikahöllinni þar sem búið er að herða öryggisgæslu til hins ítrasta, með það að markmiði að lokka og handtaka ósvífinn fjöldamorðingja sem heimildir herma að sé staddur á akkúrat þessum umræddu tónleikum.

Shyamalan er ekki í neinum feluleik núna með grunninn sinn; og bæði myndin og sýnishornin hafa gefið upp að Hartnett er raðmorðinginn. Þetta er ekki einu sinni ‘tvist’ frekar en uppstilling. Forvitnilegi vinkillinn hjá Shyamalan með handritinu núna er að samtvinna söguhetjuna og andstæðinginn í sömu persónuna. Spennubygging myndarinnar raðast þannig upp að áhorfandinn leyfir sér bæði að halda með og gegn honum í taumlausri handaglímu. Upp úr þessu rísa síðan enn ólíklegri söguhetjur og senuþjófar.

Hæpið er að segja að sagan nái einhverri trúverðugri lendingu, því það þarf að kyngja verulega, VERULEGA stórum trúverðugleikapillum til að kaupa þróanir atburða á köflum. Shyamalan skrifar reglurnar út frá þörfum plottsins og andrúmsloftsins frekar en að vinna erfiðisvinnuna í tengslum við vandaða tengipunkta eða persónudýpt, en þar kemur líka inn góð aðstoð frá aukaleikurum (helst þá þeim Ariel Donoghue sem dóttir Hartnetts og Saleku Shyamalan (nf.), dóttur leikstjórans í rullu ungu tónleikastjörnunnar), dökkum húmor og undarlega öflugri tónlist frá Herdísi Stefánsdóttur. Litlu punktarnir telja og verða að stærri og meira peppandi heild.

Eins og áður nefndi er Hartnett í algerum toppfíling, jaðrandi við mikilfenglegan ofleik á tíðum en orkan í frammistöðunni gengur upp og smitar frá sér eitthvað glens. Að fylgjast með þessum snargeðveika pabba reyna að halda öllum sínum boltum á lofti án þess að spilla fyrir upplifun dóttur sinnar er kannski það sem undirritaður kann að tengja sig við, en jafnvel þótt að Hartnett kæmi eingöngu hallærislega út (sem hann gerir alveg líka, það er bara svo steikt og næs!) verður aldrei hægt að saka hann um að vera sofandi í vinnunni sinni.

Best er að leyfa Trap að renna hjá án þess að leggja of mikla hugsun í atburðarásina. Það er bara ávísun á mígreni og barasta gagnslaust þegar deila má um hvort Shyamalan hafi einu sinni sjálfur lagt vinnuna í innihaldið sem á að halda öllu á lofti. Cooper virðist leika af fingrum fram og má sama segja um auteurinn sjálfan. Lokaútkoman er að minnsta kosti ekki fjarri því að vera sakbitin sæla, en líkt og ‘söguhetjan’ sjálf er þessi bíómynd alls ekki góð; eiginlega frekar mikill skítur, en samt skal ekki láta eins og sé ekki smá karisma, gaman og prakkaralegheit þarna líka.