Það er ekki að ástæðulausu að eitt kaldasta ‘teik’ veraldarvefsins og hjá fólki víða varðandi Toy Story seríuna er ákaflega einsleitt; Fyrstu þrjár myndirnar settu standardinn gífurlega hátt og hver eining í þrennunni er stórkostleg. Það dugði í góð níu ár þar sem þessi ómótstæðilegi þríleikur þótti með þeim sterkari frá upphafi myndglæðinga.
Þá skaut fjórða myndin upp kollinum og fékk almennt góðar viðtökur en jafnvel hennar hörðustu verjendur (innskot: ég er því miður ekki einn þeirra) geta verið sammála því að þarna væri tilgangslaus framlenging á ferðinni sem setti heldur ljótan blett á myndaröðina í bland við það að draga smávægilega loftið úr endinum og kraftinum hjá fullkomnum litlum þríleik.
En auðvitað er ekki neitt til sem kallast “tilgangslaus framlenging” þegar vörumerki sópar til sín milljörðum. Disney er fyrst og fremst í viðskiptahugleiðingum og þegar tækifærin dúkka upp til að prenta út fleiri peninga, þá er auðvitað galið að stökkva ekki á tækifærið. Í samhengi þessu eru myndirnar núna orðnar fimm, og ólíklegt er að settur verði stoppari á söluna upp úr þessu.
Að mati undirritaðar kom fjórða myndin út eins og þunnur og teygður eftirmáli þegar búið var að loka flestum ferðalögum, örkum og persónuþróunum. Nú virðist fimmta bíómyndin halda í sambærilega hefð; hún er svo sem ekki mikið meira en eftirmáli á hinum eftirmálanum. Það er óneitanlegur ‘Disney+ Special’ fílingur á sögunni. Boðskapurinn og þemun eru farin að endurtaka sig enn fremur og snúast aðeins í hjólförum; Allur ærslagangurinn og meðfylgjandi skilaboð um vináttu, opið hugarfar, hverful (en mikilvæg) sambönd, minningar og gæðastundir. Að vísu má gefa Toy Story 5 ákveðin (Disney)plús-stig fyrir að vaða í umfjöllarefni sem hingað til hefur ekki verið grandskoðað; skjátíma barna og yfirtöku tækninnar. Endastöðin á sögunni veitir svo sem engin ný svör eða ítarlega skoðun þessa málefnis, en nýjungar eru nýjungar. Í verra fallinu hefði þessi mynd getað spilast út eins og sálarlaus peningamaskína, uppfull af endurvinnslu og fortíðarþrá, en svo er ekki.
Jákvæðustu fréttirnar eru þessar; Toy Story 5 er töluvert betri mynd heldur en sú fjórða. Hún er fyndnari, huggulegri, líflegri, betur skrifuð, ekki jafn ‘episodic’ eða með samskonar óreiðu í frásögninni, og aðeins ævintýralegri líka í þokkabót (tíhí, Bót…). Það er líka hressandi breyting að Jesse/Dísa fái að eigna sér sviðsljósið eftir að áhorfendur voru meira eða minna búnir að ‘kveðja’ Vidda og Bósa í síðustu og þarsíðustu lotu. Viddi fær ótrúlega lítið að gera í fimmtu myndinni en það er í góðu lagi, sagan hans er búin, og blessunarlega er Bósi ekki jafn óskiljanlega heimskur og hann var í síðustu mynd. Nú er allavega komið að þeim að hverfa aðeins inn í bakgrunninn með restinni af kunnuglegu karakterunum sem ómögulega er hægt að elska ekki. En nú er sömuleiðis undir kúrekastelpunni komið að eiga sterkara frumkvæði en áður og takast betur á við eigin tilveru, áföll og fortíðardrauga.
Það er huggulegur bragur á sögunni sem keyrir á mikilvægi raunverulegrar vináttu og hversu brýnt er fyrir einstaklinginn að finna sitt rétta fólk í lífinu; að rækta tengsl við rétta félagann sem væbar með þér, tekur þér eins og þú ert og getur hlegið með þér. Markmið Dísu í þessum hluta er að reyna sitt besta til að stýra Bonnie/Oddnýju í áttina að því að eignast betri vini sem tala ekki niður til hennar – og helst finna leið til að vinna í kringum óhjákvæmilegar vendingar skjáfíkninnar. Í upphafi myndar fær Oddný spjaldtölvu sem setur veröld hennar, athygli og líf leikfanganna á hliðina. Með tilkomu þessarar græju er þarna líka kominn frískandi flötur á óvin eða andstæðing í sögunni að sinni. Þar kemur hin græna, sítengda og úrræðagóða Liljuspjald sterk inn. Og hún er æði!
Margt er það í frásögninni sem dregst á langinn eða telst til bersýnilegra uppfyllinga (til dæmis B- eða C-plottið með fimmtíu týndum og tæknivæddum Bósum…) og leiða ekki til mikils. Það er þó minna við þessa mynd að sakast og meira merki um það hvað fyrstu þrjár Toy Story myndirnar voru óvenjulega vel samsettar, hnitmiðaðar og kortlagðar í öllu svona. Framvinda hverrar ríghélt, hvert atriði skipti máli og runnu helstu plottþræðirnir allir heim og saman með áhrifaríkum, spennandi og yfirleitt hjartnæmum hætti. Í skemmra máli; Toy Story 5 er hin fínasta Pixar-teiknimynd þó hún sé ekkert endilega frábærlega skrifuð eða framúrskarandi. Það er alltaf erfiður hjalli fyrir seríur að fylgja eftir fordæmum og myndum sem sköruðu fram úr, en í þessu tilfelli voru fyrstu þrjár Toy Story myndirnar svo miklu meira en bara dæmigerðar og fínustu Pixar-myndir.
En hvað um það, Toy Story 5 gengur prýðilega upp. Það er ekkert svakalega mikið í húfi í atburðarásinni að sinni en það er svo sem ekkert lykilatriði. Til að ítreka, þetta er stórfínn eftirmáli á eftirmála; litríkur, ærslafullur, flippaður, hlaðinn skemmtilegum atriðum og dýnamískum persónum, gömlum og nýjum. Ef raunin er orðin sú að við búum í heimi þar sem sautján Toy Story myndir væru líklegar til viðbótar, þá ætti kríterían ekkert að rista neitt dýpra en það. Bestu kaflarnir verða alltaf bestu kaflarnir, en yljandi samvera með góðum pixlafélögum í 90 mínútur dugar meira en fínt, og enn betra ef heildin hefur eitthvað merkilegt að segja.
Leave a Reply